Οι φυσικές συνθήκες της Κράιοβα ευνόησαν την μόνιμη εγκατάσταση πληθυσμών στην περιοχή και υπάρχει διαδοχή πολλών πολιτισμών: Προ-θρακικός, Θρακο-δακικός, Γκετο-δακικός, Δακο-ρωμαϊκός, Δακο-ρωμαιο-βυζαντινός και Ρουμανικός.

Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΤΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

Ένας από τους πιο σημαντικούς Γκετο-δακικούς οικισμούς γύρω στην Κράιοβα ονομάζεται Pelendava, που σημαίνει «τόπος κοντά στο νερό». Ο οικισμός αυτός αναφέρεται στην Tabula Peutingeriana – χάρτη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Καρακάλλα. Το έτος 225 (όταν ολοκληρώθηκε ο χάρτης αυτός υπό τον Severus Alexander) θεωρείται η στιγμή της πρώτης καταγεγραμμένης αναφοράς του παλαιότερου οικισμού της σημερινής πόλης.

Ο 15ος και 16ος ΑΙΩΝΑΣ

Στα τέλη του 15ου αιώνα, η Κράιοβα ήταν τόπος εμποροπανήγυρης στη γη που ανήκε στους ισχυρούς βογιάρους Craiovescu. Μετά το πρώτο μισό του 15ου αιώνα, το όνομα της πόλης της Κράιοβα αναφέρεται συχνά.

Η οικονομική ισχύς αυτής της οικογένειας βογιάρων – στα τέλη του 15ου αιώνα – περιελάμβανε πάνω από 100 χωριά (182 κτηματικές περιουσίες). Η δύναμη αυτή δημιούργησε καθεστώς πολιτικής αυτονομίας σε τέτοιο βαθμό ώστε οι κυβερνήτες της εποχής δεν μπορούσαν να διατηρήσουν τη θέση τους χωρίς τη συμμαχία αυτής της δυναστείας βογιάρων.

Για πολλά χρόνια επελέγησαν σημαντικοί ηγέτες από την οικογένεια αυτή: ο Neagoe Basarab (1512-1521), ο Radu από το Afumati (1522-1529), ο Radu Serban (1602-1611), ο Matei Basarab (1632-1654), ο Constantin Serban (1654-1658), ο Serban Cantacuzino (1678-1688), ο Constantin Brancoveanu (1688-1714).

Τις τελευταίες δεκαετίες του 15ου αιώνα η Μείζων Banat της Κράιοβα έγινε σε σύντομο χρονικό διάστημα ο δεύτερος σημαντικότερος πολιτικός θεσμός μετά την ηγεσία. Παλιός Ρουμανικός θεσμός, η Banat ήταν, κατ’ αρχάς, τοπικός, θεσμός των κοινοτήτων της υπαίθρου που είχε τις ρίζες του στις εδαφικές κοινότητες. Όταν έγινε ηγέτης ο Neagoe Basarab το 1512, η μείζων Ban ανέλαβε προνόμια ηγέτη για την εδαφική περιοχή στη δεξιά όχθη του ποταμού Olt και είχε γραφείο καγκελάριου όπου συντάσσονταν πολλά έγγραφα, παρόμοια με εκείνα των ηγετών.

Κατά το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα, η Μείζων Banat αντιμετώπισε δύσκολες στιγμές, ιδίως λόγω των Τουρκικών επιθετικών αποπειρών για να εξουσιάσουν αποτελεσματικά τη Βλαχία. Η Μείζων Banat επανέκτησε την ιδιαίτερη σημασία της ως θεσμός υπό τον μεγάλο ηγέτη Mihai Viteazul.

Η Κράιοβα γνώρισε μεγάλη ευημερία υπό τον Mihai Viteazul. Οι ιστορικές πηγές της εποχής την περιγράφουν ως σημαντικό πολιτικό και στρατιωτικό κέντρο. Η Κράιοβα καθιερώθηκε ως θετικό στοιχείο στην κεντρική πολιτική της Ρουμανίας και παρείχε στην κεντρική κυβέρνηση πιστούς βογιάρους και ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις σε μεγάλους και δύσκολους καιρούς και γεγονότα που συνδέονται με την Ένωση των τριών Ρουμανικών επαρχιών.

Ο Mihai έγινε κυβερνήτης της Βλαχίας το 1593 και ο Preda Buzescu έχαιρε της ιδιαίτερης εμπιστοσύνης της Μείζονος Ban.

Το Μεσαίωνα η Κράιοβα ήταν και πάλι σημαντικό στρατιωτικό κέντρο με στρατηγικό ρόλο, τόπος όπου συγκεντρώνονταν και ανασχηματίζονταν οι στρατιωτικές δυνάμεις και τόπος όπου άρχισαν οι κινήσεις εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην Κράιοβα υπήρχε σώμα στρατού στη διάθεση της Μείζονος Ban και αποτελούνταν από στρατιωτικές δυνάμεις αγροτών των κτημάτων των βογιάρων, ελεύθερους αγρότες και μισθοφόρους.

Ο 18ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

Το1735 υπήρχαν 836 οικογένειες στην Κράιοβα που αριθμούσε πάνω από 4000 κατοίκους.

Στις αρχές του 18ου αιώνα υπήρχε ειδικό καθεστώς αυτονομίας που είχε παραχωρηθεί από την Υψηλή Πύλη και εξαιρούσε τις Ρουμανικές επαρχίες από την διακυβέρνηση των Φαναριωτών.

Ο Νικόλαος Μαυροκορδάτος έγινε κυβερνήτης της Βλαχίας το 1716 και αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα από τους ευγενείς της Κράιοβα.

Μετά τη νίκη τους επί των Τουρκικών στρατευμάτων και τη Συνθηκολόγηση του Passarovitz (1718), οι ευγενείς καλωσόρισαν την Αυστριακή κυριαρχία στην Ολτενία, αλλά το 1726, όταν απολύθηκε ο Gheorghe Cantacuzino Ban, οι ευγενείς της Κράιοβα ανέλαβαν αντιστασιακή δράση εναντίον της διοίκησης των Αψβούργων.

Η Αυστριακή κυριαρχία της Ολτενίας οδήγησε σε επιδείνωση της οικονομίας και του δημοσιονομικού συστήματος των παραγωγών των αστικών κέντρων και της υπαίθρου. Η δυσαρέσκεια του λαού προκλήθηκε από το στρατιωτικό χαρακτήρα της εκμετάλλευσης καθώς και τη συγκέντρωση των εισοδημάτων και του πλούτου των επαρχιών στο θησαυροφυλάκιο της Αυτοκρατορικής Αυλής.

Το μέγεθος της ανυποταξίας εξώθησε την Αυστριακή διοίκηση να δημιουργήσει ειδικό στρατιωτικό σώμα ώστε να διασφαλισθεί η ηρεμία και η ασφάλεια της περιοχής. Το 1734 εγκατεστάθησαν σε όλες τις κομητείες της Ολτενίας ειδικά σώματα ασφαλείας. Στην Κράιοβα η χωροφυλακή αυτή ετέθη υπό τις διαταγές ενός "iuzbasa".

Έγιναν πολλές αλλαγές σε θεσμικό επίπεδο. Η Banat της Κράιοβα δεν αποτελούσε πια το θεσμό που την προηγούμενη περίοδο ανταγωνιζόταν σε πολιτική δύναμη την κεντρική ηγεσία. Το 1761 η μόνιμη οικονομική έδρα καταργήθηκε από τον ηγέτη του Βουκουρεστίου.

Μεταξύ του 1770 και 1771, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης (το Βουκουρέστι δεχόταν επίθεση από Ρωσικά και Τουρκικά στρατεύματα), το κάστρο Money Citadel λειτουργούσε ως πρωτεύουσα της Βλαχίας και ο κυβερνήτης Emanuel Giani Rosset παρακολουθούσε από εκεί την εξέλιξη των εχθροπραξιών.

Η οικονομία της περιοχής και η άνθηση της Κράιοβα υπέστησαν πλήγματα κατά τον 17ο και 18ο αιώνα. Στα τέλη του 18ου αιώνα επηρεάστηκε η δημογραφική ισορροπία γιατί η πόλη έγινε θέατρο μαχών καθώς και λόγω επιδημιών και πυρκαγιών. Μπορούν να αναφερθούν οι συχνές επιθέσεις και εισβολές ομάδων Τούρκων στρατιωτών στην περιοχή του Δούναβη (υπό τις εντολές του Pazvan-Oglu) το 1799, 1800 και 1801.

Ο 19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πόλης αυτής κατά τις δύο πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα ήταν η οικονομική της άνθηση με την αύξηση του ενδιαφέροντος των κατοίκων της για τους τομείς της χειροτεχνίας και του εμπορίου, καθώς και των δημοσίων υπηρεσιών. Σε σύγκριση με άλλα μεγάλα αστικά κέντρα, η Κράιοβα εθεωρείτο σημαντικό εμπορικό, διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο.

Το 19ο αιώνα οι Ρουμανικές επαρχίες εξακολουθούσαν να αποτελούν σημαντικά πεδία μαχών των Ρωσο-Αυστριακών πολέμων. Η ανοικοδόμηση της πόλης μετά από τις καταστροφές των αρχών του αιώνα ξεκίνησε την 4η δεκαετία. Ύστερα από τη Συνθήκη της Αδριανουπόλεως (1829, μετά τον Ρωσο-Τουρκικό πόλεμο του 1828-1829) οι Ρουμανικές επαρχίες απόλαυσαν πολυετή ειρήνη.

Κατά την τσαρική διακυβέρνηση (1828-1834), η Κράιοβα γνώρισε σημαντική οικονομική ανάπτυξη. Το 1832 υπήρχαν 595 καταστήματα, εκ των οποίων 197 ήταν ξύλινα και 398 πλίνθινα. Η πόλη εξακολουθούσε να είναι το κύριο εμπορικό κέντρο της Ολτενίας: η Κράιοβα έκανε εξαγωγές ζώων, σιτηρών και γουναρικών στην Αυστρία και την Τουρκία. Η αυξημένη ζήτηση εξαγωγών οδήγησε το 1846 στην ίδρυση της πρώτης Ρουμανικής εταιρείας μετοχικού κεφαλαίου στην Κράιοβα για τη μεταφορά σιτηρών με πλοίο στο Δούναβη απ’ τη Βράιλα.

Γύρω στο 1848, η Κράιοβα είχε περίπου 20000 κατοίκους.

Οι διανοούμενοι της Κράιοβα έπαιξαν σημαντικό ρόλο στις αλλαγές της αστικής καθώς και της πολιτικής και πολιτιστικής ζωής της πόλης. Διδάσκαλοι της Κεντρικής Σχολής της Κράιοβα, με πιο σπουδαίο τον Ioan Maiorescu έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην προετοιμασία, ενθάρρυνση και υποστήριξη της Επανάστασης του 1848.

Δύο από τους σημαντικότερους επαναστάτες της Κραϊόβα ήταν οι Gheorghe Magheru και Costache Romanescu οι οποίοι, μετά το 1845, έγιναν μέλη της μυστικής πολιτικής οργάνωσης η « Αδελφότητα».

Δεν ήταν τυχαίο ότι η Κράιοβα επελέγη ως τόπος της προσωρινής κυβέρνησης πριν αυτή εγκατασταθεί στο Βουκουρέστι. Το γεγονός ότι η πόλη αποτελούσε σημαντικό σημείο αναφοράς της επανάστασης από το 1848 επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά και η Κράιοβα στήριξε τις νέες αλλαγές ως ισχυρή βάση στην Ολτενία.

Ο πληθυσμός της Κράιοβα ξεσηκώθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου για να διακηρύξει την υποστήριξή του στην Επανάσταση που καταπολεμούσαν οι ξένες δυνάμεις. Στις 30 Νοεμβρίου 1848, μια μέρα πριν εισβάλει στην Κραϊόβα η πρώτη οθωμανική μεραρχία με 10000 στρατιώτες υπό τον Χουσείν Πασά, εκατοντάδες χωρικοί από τη γύρω περιοχή καθώς και κάτοικοι της Κραϊόβα, οπλισμένοι με πυροβόλα όπλα, ακόντια και αγροτικά εργαλεία, συνάντησαν τα εχθρικά στρατεύματα, αψηφώντας την αριθμητική τους υπεροχή.

Οι εκδηλώσεις του επαναστατικού αγώνα το Φεβρουάριο και Μάρτιο του 1855 θεωρούνται από τους ιστορικούς ως η σημαντικότερη στιγμή της έντασης των σχέσεων μεταξύ του Ρουμανικού λαού και των ξένων κατακτητικών δυνάμεων στη χρονική περίοδο 1854-1856.

Μια από τις πιο σημαντικές οικογένειες βογιάρων από την Κράιοβα – η οικογένεια Bibescu – έδωσε τους τελευταίους δύο κυβερνήτες της Βλαχίας: τους αδερφούς Gheorghe Dimitrie Bibescu (1842-1848) και Barbu Dimitrie Stirbei (1849-1856). Η απελευθέρωση των τσιγγάνων σκλάβων το 1844 και 1856, η τελωνειακή ένωση Βλαχίας και Μολδαβίας (1848) – το πρώτο βήμα για την αδιαμφισβήτητη ένωση των δύο Ρουμανικών επαρχιών, η ενασχόληση με την βελτίωση της ικανότητας στρατιωτικής άμυνας της χώρας απέδειξαν ότι οι δύο αυτοί κυβερνήτες είχαν πλήρη επίγνωση των αλλαγών που απαιτούσε η εποχή. Ωστόσο, απέρριψαν τη νέα κοινωνική οργάνωση της οποίας η ιδέα συνελήφθη το 1848 και αργότερα το 1857-1859.

Την άνοιξη του 1857, ιδρύθηκε στην Κράιοβα η Ενωτική Επιτροπή. Μεταξύ των σημαντικότερων ατόμων, ορισμένοι αγωνιστές από το 1848 ήταν οι εξής: Petrache Cernatescu, Emanoil Chinezu, Gheorghe Chitu, κλπ.

Την 9η Οκτωβρίου 1857, η Συνεδρίαση ad-hoc ψήφισε ομόφωνα υπέρ της ένωσης των Πριγκιπάτων. Την άλλη μέρα το βράδυ συγκεντρώθηκαν για να πανηγυρίσουν περίπου 5000-6000 άτομα όλων των κοινωνικών τάξεων. Ο καλλιτέχνης Theodor Aman απαθανάτισε την αξέχαστη εκείνη νύχτα δημιουργώντας τον φημισμένο του πίνακα.

Ο 20ος ΑΙΩΝΑΣ

Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, η Κράιοβα με τους περίπου 40.000 κατοίκους της ήταν μεγάλο αστικό κέντρο με μικρά εργοστάσια και εργαστήρια χημικών προϊόντων, αγροτικών μηχανημάτων, γραφιστικών τεχνών, βυρσοδεψείων, κλπ.

Ο πληθυσμός αυξήθηκε και το 1910 υπήρχαν περίπου 51,404 κάτοικοι, πράγμα που καθιστούσε την Κραϊόβα δεύτερη πόλη μετά το Βουκουρέστι, που είχε πληθυσμό 50.000 άτομα.

Το 1913, υπό τη διακυβέρνηση του Τitu Maiorescu, υπεγράφη στην Κράιοβα η συνθήκη του τερματισμού των Βαλκανικών Πολέμων, γνωστή στην ιστορία με το όνομα της πόλης.

Η έναρξη του πρώτου παγκόσμιου πολέμου αντιμετωπίστηκε με διάφορους τρόπους από τον πληθυσμό της Κραϊόβα. Το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής παραγωγής οφειλόταν σε οικοτεχνίες.

Ο πληθυσμός αυξήθηκε: 63.215 κάτοικοι το 1930, 84.574 το 1948, 96.897 το 1956, 194.235 το 1974 (7η θέση στη χώρα εκείνη την εποχή).

Από το 1960 η πόλη αποτελεί ισχυρό βιομηχανικό κέντρο με προώθηση της βιομηχανίας μηχανικής, αεροναυπηγικής, χημικών, τροφίμων, οικοδομικών υλικών, τεχνολογίας, εξόρυξης και παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Το 1968 η Κράιοβα ανεκηρύχθη σε δήμο.

Πάνω από 300,000 κάτοικοι της Κράιοβα συμμετείχαν στα γεγονότα του Δεκεμβρίου 1989, υπογραμμίζοντας την επιθυμία και ελπίδα για ένα νέο τρόπο ζωής, για την οικοδόμηση μιας ισχυρής δημοκρατικής κοινωνίας.